Niepodległa – trochę historii #3

Pocztówka z okresu międzywojnia. Po lewej Józef Piłsudski, po prawej Ignacy Jan Paderewski

W grudniu 1918 roku do Polski wraca Ignacy Jan Paderewski – członek Komitetu Narodowego Polskiego. Celem są mediacje z Józefem Piłsudskim na rzecz utworzenia rządu koalicyjnego, który byłby popierany przez szerokie kręgi polskie oraz państwa Ententy. Mediacje kończą się sukcesem, więc 16 stycznia 1919 roku Józef Piłsudski powierza funkcję premiera Ignacemu Paderewskiemu.

18 stycznia rozpoczęła się konferencja pokojowa w Paryżu, na której Polskę reprezentowali Roman Dmowski oraz Ignacy Jan Paderewski.

26 stycznia 1919 r. odbywają się pierwsze wybory do Sejmu Ustawodawczego. Są to również pierwsze wybory, w których biorą udział kobiety (otrzymały prawa wyborcze 28 listopada). Pierwsze posiedzenie wybranego Sejmu odbyło się 10 lutego.

20 lutego 1919 roku Sejm uchwala Małą Konstytucję – na jej mocy najwyższym przedstawicielem państwa zostaje Naczelnik Państwa, którym został wybrany Józef Piłsudski. W porozumieniu z sejmem mógł on powoływać rząd.

W lutym również dochodzi do pierwszych walk pomiędzy oddziałami Wojska Polskiego i Armii Czerwonej – która od listopada 1918 r. posuwała się sukcesywnie na zachód. Rozpoczęta w ten sposób wojna polsko – bolszewicka cały czas (przez następne 20 miesięcy) toczyła się równolegle w wymiarze militarnym oraz politycznym.

Pod koniec lutego 1919 roku w USA powołana zostaje Amerykańska Administracja Pomocy (ARA – American Relief Administration), a w jej ramach, pod wpływem szczególnie Ignacego Jana Paderewskiego, Państwowy Komitet Pomocy Dzieciom, który zaczyna odgrywać ogromną rolę w odbudowie wyniszczonego wojną kraju Polskiego oraz pomaga w walce z głodem i szerzącymi się chorobami.

Herbert Hoover, źródło: Herbet Hover, Presidental Library and Museum

W związku z tym, w sierpniu tego roku do Polski przyjeżdża szef ARA, Herbert Hoover (przyszły prezydent USA) – gdzie na Polu Mokotowskim jest witany paradą przez warszawską młodzież szkolną i rodziców w podziękowaniu za amerykańską pomoc. W listopadzie władze miasta przyznały Hooverowi honorowe obywatelstwo Warszawy.

Pod koniec kwietnia 1919 roku Wojsko Polskie pod wodzą Józefa Piłsudskiego zajmuje Wilno, do tej pory opanowane przez bolszewików. Sejm Ustawodawczy uchwala włączenie ziemi wileńskiej do Polski.

18 maja 1919 roku rozpoczęła się polska ofensywa w Galicji Wschodniej przeciwko wojsko ukraińskim oraz bolszewickim.

28 czerwca 1919 roku, na zakończenie konferencji pokojowej w Paryżu, został podpisany Traktat Wersalski – główny układ pokojowy kończący I wojnę światową. Uznana została w nim niepodległość Polski oraz określona granica polsko – niemiecka. W granicach Polski znalazła się również Wielkopolska i Pomorze. Gdańsk, zamieszkany w większości przez Niemców, otrzymuje status Wolnego Miasta i jest podporządkowany Lidze Narodów. W traktacie jest również mowa o innych regionach – na Górnym Śląsku, Warmii i Mazurach mają zostać przeprowadzone plebiscyty wśród ludności, które zadecydują o ich przynależności po Polski.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *